Święte obrazy. Ich rola i znaczenie w praktykach religijnych

  Kościół Katolicki dopuszcza ukazywanie Jezusa Chrystusa, Matki Bożej oraz świętych i męczenników na obrazach, które są nieodłącznym elementem aranżacji kościołów. Zgodnie z nauczaniem soborów powszechnych oraz stanowiskiem Magisterium Kościoła, sztuka sakralna ma pomóc wiernym w zgłębianiu prawd wiary i lepszym ich zrozumieniu. Jakie znaczenie ma święty obraz w liturgii? Czy malarstwo sakralne musi spełniać określone normy i jeśli tak, to jakie? Zapraszamy do lektury!

Kościół katolicki a kult świętych obrazów

Kult świętych obrazów w Kościele Katolickim, zwłaszcza po Soborze Trydenckim, odgrywa istotną rolę w codziennym życiu religijnym. Sobór Trydencki (1562–1563) uznał sztukę sakralną jako ważne narzędzia w edukacji i praktyce wiary. Sobór podkreślił jej rolę w kształtowaniu pobożności u wiernych oraz zalecił, aby były obrazy święte były traktowane z odpowiednim szacunkiem.

Jednym z kluczowych elementów było zrównanie znaczenia obrazów świętych z relikwiami. Sobór zalecił biskupom, aby pouczali wiernych o odpowiednim korzystaniu z obrazów świętych, co wskazuje na edukacyjną i duchową wartość sztuki sakralnej. Podkreślono, że obrazy Jezusa, Maryi oraz świętych powinny być obecne zarówno w domach, jak i w kościołach, i powinny być one traktowane z należytą czcią i szacunkiem. Respekt i uwaga, jakie im się oddaje, mają bezpośrednio odnosić się do postaci przedstawionych na malowidłach.

Sobór zwrócił również uwagę na konieczność eliminacji z obrazów świętych elementów, które mogłyby propagować fałszywą naukę. Działanie to miało na celu ochronę mniej wykształconych wiernych przed błędnymi interpretacjami dzieł sakralnych. Wzywano także do usunięcia bezwstydnego powabu i przepychu w obrazach, co świadczy o dążeniu do czystości i skromności w wyrazie artystycznym.

Rola świętych obrazów w Kościele Katolickim

Artykuł 1188 Kodeksu Prawa Kanonicznego oraz inne dokumenty kościelne, takie jak Dyrektorium o Pasterskiej Posłudze Biskupów i Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, stanowczo podkreślają, że obrazy świętych powinny być eksponowane w kościołach, aby wierni mogli oddawać im cześć. Ta praktyka ma na celu nie tylko zachowanie tradycji, ale także służy jako pomoc w modlitwie i wsparcie dla życia duchowego. Malarstwo sakralne w świątyniach pełni następujące funkcje:

  • edukacyjną –     obrazy są ważnym narzędziem w edukacji religijnej, szczególnie dla osób, które nie mają łatwego dostępu do pism świętych lub dla tych, którzy nie są w stanie czytać. Poprzez wizualne przedstawienie historii biblijnych, scen z życia Jezusa, Maryi i świętych, obrazy pomagają wiernym lepiej zrozumieć i przyswoić     nauczanie Kościoła.     
        

  • Inspiracyjną –     obrazy święte służą jako źródło inspiracji do modlitwy. Zachęcają także do naśladowania cnót i życia przedstawionych na nich świętych, co ma pomóc w zbawieniu.
        

  • Artystyczną – w Liście Apostolskim "Duodecimum Saeculum" papież Jan     Paweł II podkreśla, że sztuka kościelna powinna być inspiracją dla wiernych, pomagając im w głębszym zrozumieniu tajemnicy wiary. Obrazy świętych są więc częścią artystycznej ekspresji, która wzbogaca doświadczenie wiary.     
        

  • Pomagają w podtrzymaniu tradycji katolickiej – Kościół poucza o konieczności utrzymania i przekazywania tradycji katolickiej kolejnym pokoleniom. Obrazy świętych w świątyniach są jednym ze sposobów na połączenie najmłodszych wiernych z historią i dziedzictwem ich wiary.     
     

Podsumowując, sztuka sakralna w Kościele Katolickim pełni rolę edukacyjną, duchową i kulturową, co jest bardzo ważne dla zachowania wiary i zgłębiania jej przez wiernych.

Czy każdy święty obraz może stać się przedmiotem kultu wiernych?

Zgodnie z Prawem Kanonicznym obrazy przeznaczone do kultu w Kościele Katolickim powinny być traktowane jako rzeczy święte. Status ten uzyskują one poprzez poświęcenie przed umieszczeniem ich w świątyni. Poświęcenie malowidła sakralnego sprawia, że przestaje być ono traktowane jako przedmiot do użytku świeckiego, a zyskuje ono nowy, ściśle religijny charakter. Od tej chwili obraz należy traktować z szacunkiem i otaczać go czcią, jaką otacza się osobę/scenę, którą malowidło przedstawia.

Jakie są wytyczne dotyczące wieszania obrazów świętych w kościołach?

Istnieją wskazówki, którymi należy się kierować przy wyborze i ozdabianiu świątyni obrazami świętymi. Malowidła sakralne powinny być umieszczane w kościołach w umiarkowanej liczbie i z zachowaniem odpowiedniego porządku. Celem jest uniknięcie przesytu wizualnego i zapewnienie, że każdy obraz będzie miał odpowiednią przestrzeń i uwagę, jakiej wymaga. Przy wyborze obrazów świętych należy unikać takich, które mogłyby wywołać zdziwienie lub zgorszenie wiernych (chodzi o obrazy przedstawiające m.in. zmysłową nagość). Oznacza to, że treść malowideł powinna być zgodna z Pismem Świętym i tradycją kościelną. 

Niedopuszczalne jest prezentowanie nietypowych czy kontrowersyjnych interpretacji, takich jak np. przedstawienie Ducha Świętego w ludzkiej postaci lub Trójcy Świętej jako człowieka o trzech twarzach. Sztuka sakralna ma służyć jako pomost między człowiekiem a Bogiem, pomagając wiernym w ich rozwoju duchowym. Co ważne, biskupi diecezjalni mają obowiązek czuwać nad tym, aby do kościołów nie były dopuszczane dzieła niezgodne z prawdą wiary, godnością miejsc świętych, pobożnością chrześcijańską, czy też takie, które rażą uczucia religijne wiernych ze względu na nieodpowiednią formę lub niski poziom artystyczny.

Jakie obrazy święte najczęściej można spotkać w kościołach rzymskokatolickich?

Kościoły rzymskokatolickie najczęściej ozdobione są malowidłami przedstawiającymi sceny z życia Jezusa Chrystusa, z naciskiem na Jego mękę, śmierć na krzyżu oraz zmartwychwstanie. Jednym z popularniejszych wizerunków Jezusa jest obraz Chrystusa Miłosiernego z napisem: „Jezu, ufam Tobie”, który powstał według projektu siostry Faustyny Kowalskiej. W świątyniach często umieszczone są również wizerunki Maryi Dziewicy, w tym Matki Bożej z Dzieciątkiem, Matki Boskiej Częstochowskiej czy Matki Bożej Fatimskiej. Powszechne są także malowidła błogosławionych i świętych, scen z Drogi Krzyżowej Jezusa, scen z Pisma Świętego, a także obrazy papieży.

Święte obrazy w domu

W życiu każdego katolika, obok uczestnictwa w liturgii i życiu sakramentalnym, ważną rolę odgrywa również osobista przestrzeń duchowa, którą tworzy się w swoim domu. Święte obrazy, umieszczane w domach wiernych, są nie tylko wyrazem religijnej tożsamości, ale także służą jako codzienne przypomnienie o obecności Boga i świętych w życiu domowników. Malowidła sakralne w katolickim domu stanowią coś więcej niż tylko dekoracje. Są one wyrazem głębokiej wiary i osobistego związku rodziny z postaciami, które przedstawiają. Obrazy te często przedstawiają Jezusa Chrystusa, Matkę Bożą, świętych patronów rodziny lub sceny biblijne, przypominając domownikom o wartościach, które są fundamentem życia chrześcijańskiego. Święte obrazy są umieszczane w centralnych miejscach domu, takich jak pokój dzienny lub jadalnia, ale również w bardziej prywatnych przestrzeniach, jak sypialnie. Często znajdują one miejsce na domowym ołtarzyku, który staje się centrum rodzinnej modlitwy. Takie umiejscowienie sztuki sakralnej pozwala na codzienne spotkanie z sacrum.

Jaki święty obraz do domu kupić?

Wybór świętego obrazu do domu powinien być przemyślany i odzwierciedlać osobiste przekonania, potrzeby duchowe oraz estetyczne preferencje. Szeroki wybór pięknych malowideł sakralnych do domu i mieszkania oferuje sklep internetowy SwietyMarek.com. Znajdziecie tu reprodukcje najsłynniejszych obrazów przedstawiających Jezusa, Maryję, świętych oraz sceny z Biblii, piękne ikony oraz drzeworyty. Zapraszamy do skorzystania z naszej oferty!

2024-01-15

In2